MEDGREECE

Οι σαλαμάνδρες και συγκεκριμένα η σαλαμάνδρα axolotl ( Ambystoma mexicanum), έχουν μια μοναδική ικανότητα η οποία είναι αξιοζήλευτη.

Μπορούν να αναγεννούν οποιοδήποτε τμήμα του σώματός τους μετά από τραυματισμό, και να είναι το ίδιο λειτουργικό όπως και το αρχικό.

Για παράδειγμα αν κάποιο από τα πόδια της σαλαμάνδρας axolotl κοπεί, τότε ένα νέο θα ξεπροβάλει.

Το ίδιο όμως συμβαίνει και σε όργανα πολύ πιο πολύπλοκα όπως είναι ο εγκέφαλος. Αν για παράδειγμα κοπεί ο μισός εγκέφαλός της και αφαιρεθεί, μέσα σε 6 μήνες θα αναγεννηθεί. Τέτοιες ικανότητες είναι αν μη τι άλλο εντυπωσιακές.

Οι επιστήμονες λοιπόν στο πέρασμα των χρόνων έχουν αναλύσει σε βάθος την ικανότητα αυτή της σαλαμάνδρας. Μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει καταφέρει να βρει τι είναι αυτό που ευθύνεται για την ικανότητα αυτή. Σήμερα που η τεχνολογία το επιτρέπει όμως, οι ερευνητές από το Salk Institute for Biological Studies, ξεκίνησαν μια προσπάθεια να βρουν το κλειδί μέσα στο DNA της.

Στην πραγματικότητα όλα τα ζώα (και μεταξύ αυτών και ο άνθρωπος) έχουν την δυνατότητα αναγέννησης ιστών, έστω και σε περιορισμένο βαθμό.

Το τραυματισμένο δέρμα επουλώνεται και αναπλάθεται όπως επίσης και τα οστά και οι μυς. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούμε να αναγεννήσουμε ολόκληρο το χέρι αν αυτό κοπεί, ή να διορθώσουμε την καρδιά μας αν ένα τμήμα της νεκρωθεί (πχ. έμφραγμα).

Αυτό που συμβαίνει στο σώμα της σαλαμάνδρας είμαι ότι μετά τον τραυματισμό, τα κύτταρα που βρίσκονται κοντά στην πληγή αλλάζουν ρόλο και από εξειδικευμένα κύτταρα συγκεκριμένων ιστών (μυών, οστών, δέρματος) μετατρέπονται σε κύτταρα τα οποία πολλαπλασιάζονται και αναπτύσσουν ένα εξόγκωμα το οποίο αρχίζει και αναπτύσσεται για να δώσει τελικά ένα νέο άκρο, με τον ίδιο τρόπο που μεγαλώνουν τα άκρα σε ένα έμβρυο.

Για να φτάσουν στη λύση του αινίγματος, οι επιστήμονες έχοντας ήδη χαρτογραφήσει ένα μεγάλο κομμάτι από το γονιδίωμα της σαλαμάνδρας, παρατήρησαν ποια γονίδια εκφράζονται περισσότερο κατά τη διάρκεια της αναγέννησης.

Παρατήρησαν λοιπόν, ότι είχαν να κάνουν με 10.000 περίπου γονίδια, από τα οποία αυτά που μπορούσαν να αντιστοιχίσουν με ανάλογα ανθρώπινα (των οποίων οι λειτουργίες ήταν γνωστές δηλαδή) ήταν περίπου 9.000 .

Συνεπώς περίπου 1000 γονίδια είναι άγνωστα και δεν γνωρίζουν το ρόλο τους. Το επόμενο βήμα είναι μέσω ενός τσιπ να ανιχνεύσουν ποια από τα 1.000 γονίδια αυτά , και πότε, ενεργοποιούνται κατά τη διαδικασία της αναγέννησης. Μέσω αυτής της διαδικασίας οι ερευνητές ελπίζουν να ανακαλύψουν ποια γονίδια ευθύνονται για την αναγέννηση. Οι πιθανές εκδοχές είναι δύο:

Στην πρώτη τα γονίδια που ευθύνονται για την διαδικασία αυτή είναι κοινά σε όλους τους οργανισμούς, και απλά στην σαλαμάνδρα είναι ενεργοποιημένα. Με διάφορες τεχνικές είναι δυνατή η ενεργοποίηση των συγκεκριμένων γονιδίων και στον άνθρωπο, ώστε να αποκτήσει το προνόμιο της αναγέννησης (βέβαια ακούγεται πολύ πιο απλό από ότι είναι στην πραγματικότητα).

Στην δεύτερη περίπτωση (που είναι και η δυσκολότερη) υπάρχει η πιθανότητα να ανακαλύψουν ότι το γενετικό υλικό που είναι υπεύθυνο είναι μοναδικό και βρίσκεται μόνο στην σαλαμάνδρα. Σε αυτήν την περίπτωση είναι πολύ δύσκολο με την υπάρχουσα τεχνολογία να δώσουμε στον άνθρωπο τέτοια δυνατότητα (αφού δεν την κατέχει εξ’ αρχής γενετικά).

Στην περίπτωση πάντως όπου ο άνθρωπος αποκτήσει τέτοια δυνατότητα, θα λυθεί και το πρόβλημα της αναπηρίας και των μεταμοσχεύσεων. Κάτι τέτοιο βέβαια, (αν γίνει ποτέ) θα γίνει μετά από πολλά χρόνια...