Μεγάλη έκθεση φωτογραφίας και ντοκουμέντων διοργανώνει η ΚΕ του ΚΚΕ στον πολιτιστικό πολυχώρο «Μάνος Λοϊζος» του Δήμου Νίκαιας (Θηβών 245), από την 1 έως την 31 Οκτωβρίου 2008. αφιερωμένη στα 90 χρόνια του Κόμματος.

Στην έκθεση παρουσιάζονται 1419 εικόνες, 150 ιδεολογικοπολιτικά κείμενα και 17 ποιήματα. Όλα αυτά ο επισκέπτης τα βρίσκει σε 311 επιφάνειες συναρμολογημένες στα 92 ταμπλώ και στις 19 κατασκευές. Επίσης, την έκθεση πλουτίζουν 16 προθήκες, στις οποίες έχουν εναποτεθεί αυθεντικά αρχειακά έντυπα υλικά από το συντηρημένο Αρχείο του ΚΚΕ, συγκεκριμένα:

Χάρτες, εφημερίδες, προκηρύξεις 64, και 39 εκδόσεις του ΔΣΕ, του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και προπολεμικές του Κόμματος. Παρουσιάζονται ακόμη στο χώρο της έκθεσης ποικίλα αντικείμενα, 148 συνολικά, εύγλωττη απόδειξη και αυτά της ηρωικής και συναρπαστικής πορείας του ΚΚΕ.

Πηγές της έκθεσης αποτέλεσαν το υπό συντήρηση Αρχείο του Κόμματος και του Ριζοσπάστη, καθώς και προσφορές συντρόφων και φίλων του ΚΚΕ και Ιδρυμάτων.

Όπως επισήμανε η γγ της ΚΕ κ. Αλ. Παπαρήγα στα εγκαίνια της έκθεσης:

«Σε αυτή την έκθεση βλέπεις έναν μεγάλο αριθμό φωτογραφιών, ντοκουμέντων και άλλων αντικειμένων. Ας μου επιτραπεί να κάνω κρίση προκαταβολικά: Παρουσιάζονται με έναν άρτιο πολιτικό καλλιτεχνικό και ουσιαστικό τρόπο. Γιατί αυτό που θα δείτε σε λίγο, πιστεύω ότι θα σας εντυπωσιάσει απ' όλες τις πλευρές. Και ξέρετε οι αποφάσεις είναι εύκολες, για μια εκδήλωση, για μια συγκέντρωση, για οτιδήποτε.

Όμως αυτοί που δούλεψαν πραγματικά γι' αυτή την έκθεση, έχω υπόψη μου αλλά τώρα ακόμα περισσότερο μπορώ να το φανταστώ, δούλεψαν πάρα πολύ σκληρά. Στελέχη του Κόμματος, εργάτες, τεχνίτες. Πολύ σκληρά. Για να βγεί αυτό που εγώ θα το έλεγα ότι είναι από τις καλύτερες δουλειές που έχει εμφανίσει τα τελευταία χρόνια το Κόμμα. Και είναι και αυτός ένας τρόπος να μιλήσουμε για τα 90 χρόνια δράσης του ΚΚΕ. Και θα έλεγα ένας από τους καλύτερους.

Το ΚΚΕ καταγράφεται στη συνείδηση ενός μεγάλου μέρους του λαού ακόμα και αν θέλετε έτσι αποκαλούν το ΚΚΕ και αυτοί που είναι αντίπαλοι ή αυτοί που δεν είναι κομμουνιστές: Το Κόμμα των θυσιών και των αγώνων. Θα έλεγα ότι θυσίες και αγώνες κάνει όλος ο λαός και θυσίες καταθέτει όλος ο λαός και αγωνιστικές θυσίες. Βεβαίως τέτοιος μαζικός ηρωισμός δεν υπάρχει πουθενά, μιλάω για την Ελλάδα, σε κανέναν άλλον χώρο είτε μαζικό, είτε συνδικαλιστικό, είτε πολιτικό που είχε μια οποιαδήποτε συμβολή στους αγώνες τα τελευταία 90 χρόνια, μιλώντας από τότε που ξεκίνησε το Κόμμα.

Αγωνιστές και θυσίες έγιναν και πριν την ίδρυση του ΚΚΕ. Και άλλωστε πολύ σωστά ήταν ώριμο τέκνο της ανάγκης, αν δεν προϋπήρχαν αγώνες, αν δεν προϋπήρχαν άνθρωποι που θυσιάστηκαν δε θα έρχονταν η ώρα η εργατική τάξη να αποκτήσει τη δική της συνείδηση και τη δική της πρωτοπορία.»

Το υλικό της έκθεσης συμπεριλαμβάνεται σε 7 ενότητες.

Η πρώτη έχει τον τίτλο «Οι ρίζες του ΚΚΕ». Ανατρέχει στην εποχή που ο σοσιαλισμός μετεξελίσσεται από ουτοπία σε επιστήμη, χάρη στο θεωρητικό έργο των Κ. Μαρξ – Φρ. Ένγκελς. Σε αυτή την ενότητα έχουν τη θέση τους η δημιουργία της Α΄ Διεθνούς ένωσης των εργατών, οι μεγάλες επαναστάσεις του 19ου αιώνα, ιδιαίτερα η πρώτη προλεταριακή επανάσταση, η Κομμούνα του Παρισιού και τα διδάγματα που δίνουν το πρωτόγνωρο, το ηρωικό και τα λάθη της.

Ανατρέχει σε συνέχεια αυτή η ενότητα στη χώρα όπου μετατοπίστηκε το κέντρο της επαναστατικής πάλης, στη Ρωσία και στη δημιουργία του Κόμματος νέου τύπου που ίδρυσε ο Λένιν. Πρόκειται για γεγονός – τομή στην πορεία της επαναστατικής πάλης.

Στην ίδια ενότητα πραγματοποιείται και μία, παράλληλη με τη διεθνή, εσωτερική διαδρομή. Αφορά στην πορεία του εργατικού και σοσιαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Καταγράφονται σκιρτήματα του εργατικού μας κινήματος, καθώς και η σοσιαλιστική σκέψη που άρχισε να διαμορφώνεται, έκφραση σε μεγάλο βαθμό, θα λέγαμε, της αντίστοιχης ουτοπικής σοσιαλιστικής της Δυτικής Ευρώπης.

Και κλείνει η πρώτη ενότητα, με τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την επαίσχυντη στάση που κράτησε η μεγάλη πλειοψηφία των κομμάτων της Β΄ Διεθνούς, και με τη μεγάλη Οκτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση, το 1917, στη Ρωσία.

Η Οκτωβριανή επανάσταση επιτάχυνε την ίδρυση σειράς Κ.Κ, ανάμεσά τους και του ΚΚΕ. Με τη δημιουργία του, αρχικά ως ΣΕΚΕ, αρχίζει η δεύτερη ενότητα της έκθεσης και καλύπτει ολόκληρη την πορεία ως τις μέρες μας, με πυρήνα της τον ρόλο του ΚΚΕ ως οργανωτή και καθοδηγητή των εργατικών και λαϊκών αγώνων, ως πρωτοστάτη για τα λαϊκά δικαιώματα σε όλους τους τομείς.

Εδώ αποτυπώνονται οι νέες ιδέες που έφερε το ΚΚΕ, η προσφορά του στην πάλη της εργατικής τάξης, των μικροαστικών στρωμάτων, για τα δικαιώματα της νεολαίας, των γυναικών των λαϊκών στρωμάτων, για την ειρήνη, τις ελευθερίες και τα δικαιώματα, ενώ αναδείχνεται ιδιαίτερα ο ρόλος του στα Γράμματα και στις Τέχνες.

Επαναλαμβάνεται ότι η δημιουργία του ΚΚΕ δεν πρόσθεσε ένα επιπλέον Κόμμα στα ήδη υπάρχοντα. Η ίδρυση του ΚΚΕ ήταν μία ποιοτική τομή στην ελληνική κοινωνία. Εμφανίστηκε το κόμμα συγκεκριμένης τάξης, της εργατικής, ένα κόμμα επαναστατικό, που ήρθε για να πάει πολύ μακριά. Κόμμα της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής.

Η τρίτη ενότητα αναφέρεται στο διεθνιστικό και πατριωτικό χαρακτήρα του ΚΚΕ. Υπογραμμίζει το γεγονός, ότι από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής του στάθηκε στο πλευρό των Σοβιέτ. Το ΚΚΕ μετρούσε μόλις δύο μηνών ζωή, όταν πήρε θέση κατά της επέμβασης 14 ιμπεριαλιστικών στρατών, και ελληνικού, για να καταπνίξουν τη σοβιετική εξουσία το 1919, ενώ σε συνέχεια αποχώρησε από τη Β΄ και εντάχθηκε στην Γ΄ Κομμουνιστική Διεθνή.

Τονίζεται ακόμη στη δεύτερη ενότητα η σταθερή προσήλωση του ΚΚΕ στις αρχές του προλεταριακού διεθνισμού, της διεθνιστικής αλληλεγγύης με όλους τους αγωνιζόμενους λαούς. Ταυτόχρονα σημειώνεται ότι ακριβώς χάρη στη φύση του ως κόμμα διεθνιστικό, αντιλαμβάνεται και τον πατριωτισμό από σκοπιά ταξική.

Τον ταυτίζει με την πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού. Δεν δίστασε να πάει κόντρα στο ρεύμα και κατά την εκστρατεία στη Μικρά Ασία και κατά τα εθνικιστικά συλλαλητήρια για την ονομασία της FYROM. Είναι το μόνο κόμμα που δεν υπέγραψε, το 1992.

Για να δώσει την απαιτούμενη έμφαση, αλλά και για να τα εξάρει αυτά καθεαυτά ως γεγονότα μεγάλης ιστορικής σημασίας, η έκθεση περιλαμβάνει στην τέταρτη ενότητα τις τρεις κορυφαίες ώρες της λαϊκής πάλης κατά τον 20ο αιώνα: Την ΕΑΜική Αντίσταση, τον Δεκέμβρη του ’44 και το μεγαλύτερο δημιούργημα του ΚΚΕ, τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Από αυτή τη 10ετία βγαίνουν και τα περισσότερα διδάγματα.

Κόμμα των θυσιών, γεννήτορας του μαζικού ηρωισμού, όλης της πορείας του χαρακτηριστικά η αυταπάρνηση και η αυτοθυσία, γίνεται προσπάθεια στην έκθεση να αποτυπωθούν ιδιαίτερα, στην πέμπτη ενότητα, η αντοχή στις πιο μεγάλες δυσκολίες, ο χλευασμός του θανάτου που πηγάζει από το δίκιο του ταξικού αγώνα, από την αγάπη για τη ζωή. Μην καρτεράτε να λυγίσουμε, επιγράφεται η πέμπτη ενότητα.

Για να θυμίσει ότι, ζυμάρι ο λόγος, μα ψωμί τον κάνει η θυσία. Η έκτη ενότητα επιχειρεί να καταγράψει τη διαπάλη με τον οπορτουνισμό. Θεωρούμε ότι η υπογράμμιση που γίνεται είναι εξαιρετικής σημασίας, για δύο λόγους: Ο ένας, επειδή η πάλη για την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου είναι αδύνατη, δίχως συνεχές και ισχυρό μέτωπο κατά του οπορτουνισμού. Ο άλλος λόγος, επειδή το ΚΚΕ σε σύγκρουση με το διεθνές οπορτουνιστικό ρεύμα, το 1991, στάθηκε όρθιο και προχωρά κόντρα στις σεισμικές δονήσεις της αντεπανάστασης του 1989-1991. Αυτή είναι η μεγαλύτερη κατάκτηση του ΚΚΕ.

Η έκθεση φωτογραφίας κλείνει με την έβδομη ενότητα, που επιγράφεται: Ο σοσιαλισμός – κομμουνισμός, ο λόγος ύπαρξης και η στρατηγική του ΚΚΕ.

Εδώ συμπυκνώνονται τα συμπεράσματα που έβγαλε το ΚΚΕ από τη θετική και αρνητική πείρα του. Καταγράφεται η ιστορική συνέχεια του ΚΚΕ, η περηφάνια για το Κόμμα μας, η αντίθεση στο μηδενισμό, αλλά και η προσπάθεια να διδαχθούμε, για να γίνει καλύτερη η πάλη του ΚΚΕ σήμερα. Αυτά αφορούν και την ελληνική και τη διεθνή εμπειρία.

Είναι διδάγματα που προκύπτουν και από τη μεγάλη προσφορά του σοσιαλισμού που γνωρίσαμε, αλλά και από τις αιτίες της αντεπανάστασης, τις οποίες το ΚΚΕ μελετά από το 1995 και προχωρά παραπέρα τώρα, πηγαίνοντας προς το 18ο Συνέδριό του.

Η έκθεση θα λειτουργεί και τις επτά μέρες της εβδομάδας, από 10 - 1 το πρωί και από 5 - 8 το απόγευμα. Η είσοδος είναι ελεύθερη. Στο χώρο θα υπάρχουν άνθρωποι που θα βρίσκονται στη διάθεση των επισκεπτών για ξενάγηση, απάντηση σε ερωτήματα κλπ.