ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Το χάος του αστικού περιβάλλοντος, με τις δελεαστικές εικόνες, τις προκλήσεις και τις ασχήμιες, με ιδέες, γεγονότα, τάσεις που κυκλοφορούν καθημερινά και μορφοποιούνται σε αφίσες, διαφημίσεις, ηλεκτρονικά συνθήματα και γκράφιτι, απεικονίζει ο Ζάν Βιλεγκλέ.

Το έργο του είναι αντικομφορμιστικό, πρωτοποριακό. Περιλαμβάνει γιγάντια κολάζ, συνθέσεις από ξεσχισμένες αφίσες που έχει συλλέξει, δημιουργώντας πίνακες καλειδοσκόπια με διάσπαρτες εικόνες.

Το κέντρο Πομπιντού παρουσιάζει το έργο του πρώτη φορά σε μία μεγάλη αναδρομική έκθεση, που θα διαρκέσει μέχρι τις 5 Ιανουαρίου. Στα 82 του σήμερα, παρ' όλο που είναι αναγνωρισμένος στους εικαστικούς κύκλους, δεν είχε ποτέ προβληθεί όσο του άξιζε.

Το κέντρο Πομπιντού παρουσιάζει πάνω από εκατό έργα του από το 1940 μέχρι σήμερα, αντιπροσωπευτικά της τεχνικής του για συνθέσεις κολάζ με σχισμένες αφίσες, υλικό που χειρίζεται με μεγάλη ευρηματικότητα. Το 1949 ο καλλιτέχνης περπατούσε στο βουλεβάρτο του Μονπαρνάς στο Παρίσι παρέα με τον γνωστό νεορεαλιστή Ραϊμόν Χενς. Ξαφνικά όρμησε πάνω σε τοιχοκολλημένες αφίσες και άρχισε να τις ξεσχίζει.

Αυτή η πρώτη του παρορμητική χειρονομία καθόρισε την καλλιτεχνική του πορεία. Μάζευε κομμάτια από αφίσες στους δρόμους, τα καλούσε στο πανί, στο πνεύμα των κυβιστών ή του φωτομοντάζ των ντανταϊστών.

Ο καλλιτέχνης επιμένει: «Δεν είμαι πολιτικά στρατευμένος». Το έργο του απεικονίζει την επαφή του με τον κόσμο μέσα από τη δημιουργική αναζήτηση.

Από το χάος της πόλης αναδύονται κρυμμένες ομορφιές, μέσα στις υπερτιθέμενες επιφάνειες χαρτιών ξεσχισμένων από ανώνυμα χέρια. Εξηγεί ότι πρόκειται για «ποιητική ανακύκλωση» του αυθεντικού βιομηχανικού διαφημιστικού υλικού της πόλης. «Οι σχισμένες αφίσες, ξεδιάντροπη έκφραση της συλλογικής ποίησης, σέρνουν πίσω τους την άμμο των βουλεβάρτων».

Ειδική αίθουσα του Πομπιντού είναι αφιερωμένη στο «κοινωνικο-πολιτικό αλφάβητο» του Βιλεγκλέ. Παρουσιάζει σε ταμπλό και σε σχολικούς πίνακες έργα που πραγματοποιήθηκαν με βάση τα τροποποιημένα γράμματα που βλέπουμε στα γκράφιτι. Σε ειδική αίθουσα προβάλλονται ντοκουμέντα βίντεο και συνεντεύξεις του καλλιτέχνη.

Ο Βιλεγκρέ «σεισμογράφος των συλλογικών γεγονότων όπως διασκορπίζονται στον αστικό χώρο και στην ιστορία» αποδίδει με τον τρόπο του το «συλλογικό τσίρκο». Δεν διστάζει να κάνει παρωδία της επικαιρότητας, δείχνοντας με μουστάκια του Χίτλερ έναν σοσιαλιστή ηγέτη, κομματιάζοντας την εικόνα ενός σταρ.

Αποκρυπτογραφεί και απομυθοποιεί τις κοινωνικο-πολιτικές μυθολογίες, με βανδαλισμό, για να αποδώσει αυθεντικά, προσωπικά, όσα διαδραματίζονται στη σημερινή κοινωνία.

ΗΡΑ ΦΕΛΟΥΚΑΤΖΗ