ΤΑ ΝΕΑ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μιχάλης Μητσός

Ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους μαθητές ηλικίας 15 ετών παρουσιάζει δυσκολίες στην ανάγνωση, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ποσοστό στην Ελλάδα φτάνει το 27,7%, ενώ το 2000 ήταν 24,4%.

Πρώτα η καλή είδηση: σε πολλούς τομείς των εκπαιδευτικών συστημάτων, όπως είναι η αναλογία των μαθητών που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο ή ο αριθμός των νέων που τελειώνουν το λύκειο, οι χώρες της Ευρώπης σημείωσαν από το 2000 ώς το 2007 «αργή, αλλά συνεχή πρόοδο». Την ίδια περίοδο αυξήθηκε ο αριθμός των πτυχιούχων ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης στο πεδίο της επιστήμης. Αυτό αναφέρει η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εκπαίδευση, που δόθηκε αυτή την εβδομάδα στη δημοσιότητα.

Την ίδια ώρα, όμως, η ανάγνωση παραμένει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ένα μελανό σημείο: το ένα τέταρτο των μαθητών ηλικίας 15 ετών παρουσιάζει σε αυτόν τον τομέα χαμηλές επιδόσεις. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά η κατάσταση χειροτερεύει. Παρ΄ όλο που η Επιτροπή είχε θέσει στόχο το 2000 να μειωθεί ο αριθμός των νέων που παρουσιάζουν τέτοια προβλήματα, το ποσοστό τους αυξήθηκε από 21,3% το 2000 (κατά μέσο όρο) σε 24,1% το 2007. Μεγάλο είναι και το χάσμα ανάμεσα στα δύο φύλα: το ποσοστό των αγοριών με προβλήματα στην ανάγνωση είναι 30,4%, έναντι μόλις 17,6% για τα κορίτσια.

Τους λιγότερους κακούς μαθητές (4,8%) τους έχει η Φινλανδία, που βγαίνει συστηματικά πρώτη σε κάθε έρευνα που γίνεται για εκπαιδευτικά θέματα. Η χώρα αυτή είναι επιπλέον από τις λίγες που παρουσίασε βελτίωση τη συγκεκριμένη επταετία (από 7% σε 4,8%). Δεύτερη έρχεται η Ιρλανδία (12,1%) και τρίτη η Εσθονία (13,6%). Η Ολλανδία και η Σουηδία έχουν αρκετά καλές επιδόσεις, αλλά δεν προόδευσαν, σε αντίθεση με την Πολωνία. Στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Ρουμανία, με 53,5% κακών μαθητών, και η Βουλγαρία (51,1%). Όσο για την Ελλάδα, βρίσκεται- όπως θα περίμενε κανείς- πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο: το ποσοστό των 15χρονων μαθητών με δυσκολίες στην ανάγνωση αυξήθηκε από 24,4% το 2000 σε 27,7%. Η μόνη «παρηγοριά» για τη χώρα μας είναι ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά και σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Οι ανησυχίες

Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορεί να συγκριθεί εύκολα η Φινλανδία, μια μικρή χώρα χωρίς σημαντικά κοινωνικά προβλήματα, με τη Γαλλία, όπου η ετερογένεια των μαθητών δεν διευκολύνει το έργο των καθηγητών. Παρά ταύτα, ο μεγάλος αριθμός των χωρών που οι μαθητές τους δυσκολεύονται στην ανάγνωση δεν μπορεί παρά να προκαλεί ανησυχία. Στη Βρετανία, το πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ ανακοίνωσε πρόσφατα ότι τα δαπανηρά προγράμματα εκμάθησης της ανάγνωσης που έχουν τεθεί σε εφαρμογή δεν έχουν χρησιμεύσει σε τίποτα. Τα 730 εκατομμύρια ευρώ που έχουν δαπανηθεί τα τελευταία δέκα χρόνια ελάχιστα βοήθησαν, αφού το ποσοστό των μαθητών με προβλήματα στην ανάγνωση αυξήθηκε από 12,8% σε 19%.