Α.Π.Ε.

Μνήμες που μυρίζουν καπνό και έχουν γεύση αγωνίας, εικόνες που βάφουν με αίμα ελπίδες και ζωές γράφοντας Ιστορία:

Η Σμύρνη που καίγεται, η σφαγή και το φευγιό, ο ξεριζωμός, ο αγώνας της επιβίωσης στη νέα πατρίδα. Εικόνες και μνήμες μιας ιστορικής διαδρομής που ακόμη και σήμερα μετά από 86 χρόνια πονάει και γίνεται συγκίνηση. Χωρίς μίσος ή εμπάθεια.

Αφετηρία αφήγησης η ζωή μιας οικογένειας, μέσα από την οποία ξετυλίγεται το κουβάρι μιας πικρής εποχής σημαδεμένης από τραγικά γεγονότα που έζησαν χιλιάδες μικρασιάτες. Άνθρωποι που εμπότισαν με εκείνο τον πόνο τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

Αυτό είναι το νέο βιβλίο, ιστορικό μυθιστόρημα, της Τόνιας Μανιατέα, με τίτλο «Σμύρνη 1922» (Εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ) που παρουσιάστηκε χθες βράδυ στην ΕΣΗΕΑ, από τον μικρασιατικής καταγωγής Γ. Γραμματέα της Κ.Ο της ΝΔ Γιάννη Τραγάκη, την Κωνσταντινοπολίτισσα λεκτωρα Κοινωνιολογίας, ειδική σε θέματα ελληνοτουρκικών σχέσεων Λιάνα Μυστακίδου και την δημοσιογράφο και βουλευτή του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη, υπό τον συντονισμό του δημοσιογράφου Παύλου Καρούσου.

«Σπόρος μικρασιάτικος, ρωμαίικος» η συγγραφέας, που μεγάλωσε με τις αφηγήσεις των παππούδων της οι οποίοι «μεταφυτεύθηκαν» στη Θεσσαλονίκη μετά τον ξεριζωμό από τη Σμύρνη, περιγράφει την Ιστορία με την ίδια γλώσσα, την ντοπιολαλιά των Σμυρναίων, «μέσα από τα βιώματά τους, που εξ αντανακλάσεως από αυτούς γαντζώθηκαν μέσα της».

Αποτέλεσμα; Ένα βιβλίο που καλλιεργεί και ενδυναμώνει την ιστορική μνήμη και αναδεικνύει την τέχνη της Μανιατέα να αναπαραστήσει με λέξεις μία ολόκληρη ιστορική εποχή, όπως είπε ο Παύλος Καρούσος. Μια κατάθεση ψυχής που γίνεται κειμήλιο για εμάς και θέτει προβληματισμούς που θα έπρεπε να θυμόμαστε και να διερευνούμε, όπως τόνισε η Λιάνα Μυστακίδου. Ένα μεστό, σημαντικό κείμενο, ένα μάθημα αυτογνωσίας που αφήνει χώρο στις αισθήσεις, με ιστορική αλήθεια από την οποία πρέπει να διδασκόμαστε, όπως είπε ο Γιάννης Τραγάκης.

Ένα αληθινά ιστορικό μυθιστόρημα που συγκινεί βαθύτατα, χωρίς να γίνεται μελό, χωρίς «ηρωοποίηση» των προσώπων επειδή είναι θύματα, και συγκλονίζει για τον αφόρητο αγώνα προσαρμογής, τόνισε η Λιάνα Κανέλη.

Ένα βιβλίο που πάνω από όλα, κατά κοινή ομολογία όλων των ομιλητών, θέτει προβληματισμούς και ερωτήματα για το σημαντικότερο κεφάλαιο της ελληνικής ιστορίας που ζητούν απαντήσεις στο σήμερα, για την αλήθεια που τώρα μετά από τόσα χρόνια μπορεί να αποδώσει η ιστορική έρευνα, αλλά και για την γνώση με την οποία οφείλουμε να ποτίζουμε τις ρίζες μας. Σκοπός του βιβλίου, άλλωστε, όπως επισημαίνει και η Τόνια Μανιατέα, είναι να φωτιστούν μέσα από τις διαδρομές των προσώπων του βιβλίου σελίδες της Ιστορίας που στα χαρτιά αλλιώς ξεδιπλώθηκαν, αλλιώς καταγράφηκαν, αλλιώς μεταφέρθηκαν και εν τέλει αλλιώς ερμηνεύτηκαν.

Κείμενο: Aραβοπούλου Σ.