ΠΡΑΣΙΝΟ ΦΩΣ ΓΙΑ ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΕΜΒΡΥΑ

* Το όνειρο της θεραπευτικής κλωνοποίησης αφήνει τη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας κ παίρνει σάρκα κ οστά. *

Το πρώτο υβριδικό έμβρυο που περιλαμβάνει ανθρώπινο κ ζωικό ιστό δημιουργήθηκε στη Βρετανία. Η επιστημονική κοινότητα ελπίζει ότι τα υβριδικά έμβρυα θα βοηθήσουν στις έρευνες κ στην εξεύρεση θεραπειών για εκφυλιστικές κ μέχρι στιγμής ανίατες ασθένειες, όπως οι νόσοι του Αλτσχάιμερ κ του Πάρκινσον κ η μυική δυστροφία. Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Νιούκασλ, δημιοόυργησε το έμβρυο εισάγοντας DNA από ανθρώπινο κύτταρο, προερχόμενο από το δέρμα, σε ωάριο αγελάδας, από το οποίο είχαν προηγουμένως αφαιρέσει όλο το γενετικό υλικό.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το υβριδικό έμβρυο που δημιουργήθηκε κ το οποίο, αναπτύχθηκε κι έζησε για τρεις ημέρες, -αυτό αν θέλουμε το πιστεύουμε - ήταν κατά 99,9% ανθρώπινο κ κατά 0.01% ζωικό. - Σας θυμίζει τίποτα όλο αυτό??? Μηπως κάτι από Μινώταυρο, Κενταύρους, Γοργόνες......

Ελπίζουν να μπορέσουν να δημιουργήσουν έμβρυο που θα ζήσει περισσότερες μέρες, - γιατί τώρα δεν προλάβανε - κάτι που θα τους επιτρέψει να εξάγουν βλαστοκύτταρα που θα χρησιμοποιηθούν για ερευνητικούς σκοπούς.

Οπως ισχυρίζονται, η χρήση των ζωικών ωαρίων είναι ζωτικής σημασίας για τις έρευνες, λόγω της έλλειψης ανθρώπινων ωαρίων από δωρήτριες, ενώ τα έμβρυα που δημιουργούνται είναι αποκλειστικά για ερυενητικούς σκοπούς κ δεν θα μεφυτεύονταν ποτέ στη μήτρα μιας γυναίκας.

Τα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα είναι μια τεράστια επιτυχία της επιστήμης, αλλά στους προσκολλημένους στη θρησκευτική παράδοση δημιουργούν ηθικό δίλημμα.

Δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2008 σε ιατρικό περιοδικό Energymed time, στον τομέα ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΥΓΕΙΑ.

Τι ακριβώς επιδιώκουν οι επιστήμονες με τη θεραπευτική κλωνοποίηση;

Να χρησιμοποιούν κύτταρα ενηλίκων, προκειμένουν να δημιουργηθούν στο εργαστήριο έμβρυα από τα λεγόμενα αρχέγονα βλαστοκύτταρα (stem cells), τα οποία έχουν την ικανότητα να διαφοροποιούνται προς διάφορους ιστούς κ όργανα. Από αυτό δημιουργούνται ιστοί ή όργανα, τα οποία χρησιμοποιούντα ιγια αντικαταστάσεις οργάνων ή αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών. Ακόμη κ δέρμα. Για παράδειγμα, εκτός από τα όργανα για μεταμόσχευση, θα μπορεί να "παραχθεί" δέρμα για να τοποθετηθεί σε ασθενείς με βαριά κ εκτεταμένα εγκαύματα, καθώς κ νευρικός ιστός για εκφυλιστικές ασθένειες του νευρικού συστήματος που τελικά παραλύουν κ σκοτώνουν τον ασθενή ή για τη θεραπεία ασθενών με Αλτσχάιμερ.

"Οπωσδήποτε η ανθρώπινη κλωνοποίηση εγείρει μια σειρά από ηθικές, δεοντολογικές, κοινωνικές, θρησκευτικές κ.ά. προεκτάσεις που χρηζουν ευρύτατης συζήτησης κ συναίνεσης κ πάντα υπό την αυστηρότατη προυπόθεση ότι πρόκειται να εφαρμοστεί αποκλειστικά για θεραπευτική κ μόνο χρήση", λέει ο Γ. Αντωνάκης επίκουρος καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.

"Πιστεύω ότι είναι χρήσιμο να γίνεται αυτή τη στιγμή κλωνοποίηση οργάνων κ ιστών με απώτερο σκοπό τη χρησιμοποίησή τους είτε σε μεταμοσχεύσεις είτε σε θεραπεία νόσων, οι οποίες μέχρι τώρα θεωρούνταν ανίατες. Μέχρι αυτό το σημείο είναι όλα καλά κ βαίνουν βάσει του κώδικα της ηθικής κ της ιατρικής δεοντολογίας" επισημαίνει ο Απόστολος Καπώνης, επιμελητής Α΄ του Τμήματος Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής της Μαιευτικής - Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιίου Ιωαννίνων.

"Από εκεί και πέρα όμως", προσθέτει, "το εγχείρημα αυτό ανοίγει νέους ορίζοντες όσον αφορά την κλωνοποίηση των ίδιων των πρωτευόντων κ κατ' επέκταση κ του ανθρώπου. Αυτό γεννά ηθικά διλήμματα".

Οπλο εναντίον ασθενειών ή εμπόριο με υψηλά κέρδη;

Ολοένα κ περισσότεροι Ελληνες επιλέγουν να θωρακίσουν την υγεία των παιδιών τους, ζητώντας να συλλεγεί την ώρα του τοκετού το αίμα του ομφάλιου λώρου, το οποίο περιέχει πολύτιμα βλαστικά κύτταρα. Οι ειδικοί, όμως, ερίζουν για τα οφέλη της τακτικής αυτής, ενώ το κόστος φθάνει τα 3.000 €

Η επιστημονική κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη. Από τη μια είναι οι ειδικοί που επισημαίνουν ότι με τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα, η αποθήκευση γίνεται ουσιαστικά για εμπορικούς λόγους, αφού οι ενδιαφερόμενοι γονείς καλούνται να πληρώσουν από 1.375 έως 3.000 € για τη συλλογή, την επεξεργασία κ τη συντήρηση των βλαστικών κυττάρων για μία 20ετία.

"Αυτή τη στιγμή η αποθήκευση γίνεται για εμπορικούς λόγους χωρίς εμφανή σκοπιμότητα". λέει μέλος της Μονάδας Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών στο Νοσοκομείο Παίδων "Αγία Σοφία". "Μελλοντικά δεν ξέρω, αλλά με τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα θεωρώ ότι είναι πρακτικά ανέφικτο να βοηθήσει κάποιον - οι πιθανότητες να χρειαστεί ένα παιδί τα δικά του αποθηκευμένα βλαστικά κύτταρα, είναι μία στις 50.00 ή στις 100.000. Αντιθέτως η αποθήκευση του ομφαλικού αίμαστος σε δημόσιες τράπεζες κυττάρων κ η χορήγησή του σε όποιον άνθρωπο το έχει ανάγκη, ανεξαρτήτως αν ανήκει στην ίδια ή σε άλλη οικογένεια, έχει αξία - κ γι αυτό εφαρμόζεται ευρέως εδώ κ 15 χρόνια. Και τελικά αυτός είναι μεγάλος φόβος : αν αρχίσουν οι γονείς να αποθηκεύουν για ιδίαν χρήση το ομφαλικό αίμα, θα το στερηθούν άρρωστα παιδιά που πραγματικά το έχουν ανάγκη".

Γιατί όχι; "Δεν βλέπω κάτι κακό στο να αποθηκεύεται για τυχόν μελλοντική χρήση κάτι που αυτή τη στιγμή το πετάμε", λέει ο Κ. Ιωάννης Μεσσήνης, καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. "Σαφώς κ υπάρχουν πολλοί περιορισμοί κ εγείρονται ζητήματα, αλλά νομίζω πως κάθε επιστημονικό επίτευγμα πρέπει να το βλέπουμε θετικά κ όχι αρνητικά. Σήμερα, η συλλογή κ φύλαξη των ομφαλικών βλαστικών κυττάρων μπορεί να έχει περιορισμένη αξία για μια οικογένεια, αλλά αργότερα μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη".

Ηθικές επικρίσεις

Υπόσχονται περισσότερα απ όσα μπορούν να πραγματοποιήσουν. "Η νομιμότητα των εμπορικών τραπεζών ομφαλικού αίματος για αυτόλογη χρήση πρέπει να αμφισβητείται διότι πωλούν μια υπηρεσία η οποία, προς το παρόν, δεν έχει αληθινή χρήση όσον αφορά τις θεραπευτικές επιλογές. Ετσι, υπόσχονται περισσότερα απ όσα μπορούν να πραγματοποιήσουν. Οι δραστηριότητες τέτοιου είδους τραπεζών εγείρουν σοβαρές ηθικές επικρίσεις". Αυτή ήταν η γνωμοδότηση επι του θέματος της Ευρωπαικής Ομάδας Ηθικής στην Επιστήμη κ τις Νέες Τεχνολογίες.

Μέθοδος με προυποθέσεις

Αρκετές εκατοντάδες είναι οι ελληνικές οικογένειες που έχουν επιλέξει να αποθηκεύσουν το ομφαλικό αίμα των παιδιών τους, Μόνο σε μια από τις ιδιωτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας έχουν συλλεχθεί σε ένα χρόνο περισσότερα από 200 δείγματα κατά τον εκπρόσωπό της.

"Το ενδιαφέρον του κόσμου είναι πολύ μεγάλο, αλλά δεν πρέπει να έχει κανείς μεγάλες προσδοκίες", τονίζει κ συνεχίζει: "Δεν πρέπει να πιστεύει ότι από τη στιγμή που αποθηκεύονται τα βλαστικά κύτταρα του παιδιού του, θα χρησιμοποιηθούν ότι κι αν πάθει, ούτε ότι αν τελικά χρησιμοποιηθούν τα βλαστικά κύτταρα θα γίνει σίγουρα καλά το παιδί. Η μέθοδος αυτή είναι απλώς ένα όπλο εναντίον ορισμένων ασθενειών κ όπως όλα τα όπλα της ιατρικής, δεν είναι 100% αποτελεσματικό. Απλώς, αν ένα παιδί έχει μία στις 1.000 πιθανότητες να γίνει καλά, με τη μεταμόσχευση των δικών του κυττάρων θα φτάσει στις 25% - όχι στις 80%, ούτε στις 100%.Αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό, ώστε να μη δημιουργούνται εντυπώσεις".